S-Hulp.BE

info over wettelijke regelingen

Vrijwilligerswerk vinden we belangrijk.

Vergeet niet dat het vrijwilligerswerk in een maatschappij waarin de overheid steeds meer aan het particulier initiatief overlaat een grote maatschappelijke betekenis heeft. Het versterkt het sociaal kapitaal, het helpt mensen bij elkaar brengen en het kan bruggen bouwen tussen diverse groepen. Vrijwilligers kunnen daarnaast ook een brugfunctie vormen tussen organisatie en samenleving; ze brengen immers veranderende maatschappelijke opvattingen binnen in de (professionele) organisatie, waardoor de band tussen beide wordt geoptimaliseerd (Verté & Verhaest, 2005).

Op 29 augustus 2005 verscheen de wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vriwjilligers in het Belgisch Staatsblad. De wet is in werking getreden op 1 agustus 2006. En pas op 1 januari 2007 waren de artikels 5,6 en 8bis over aansprakelijkheid en verzekeringen van kracht.

Artikel 2: Toepassing gebied.
De wet is van toepassing op elke feitelijke vereniging en elke publieke (vb. overheid) of private rechtspersoon (vb. vzw) zonder winstoogmerk die werkt met vrijwilligers.

Het vrijwilligerswerk wordt:
Verricht op het Belgisch grondgebied.
of
Verricht buiten het Belgisch grondgebeid, maar georganiseerd vanuit België als de vrijwilliger zijn hoofdverblijfplaats heeft in België. Rekenign houdend met de beplaingen die van toepassing zijn in het land war het vrijwilligerswerk wordt verricht.

Artikel 3: Definitie
Vrijwilligerswerk is elke activiteit met volgende kenmerken:
  • Onbezoldigd: onkostenvergoeding zijn mogelijk onder bepaalde voorwaarden
  • Niet verplicht
  • Ten behoeve van één of meer personen, andere dan degene die de activiteit verricht, van een groep of organisatie of van de samenleving als geheel
  • Ingericht door een organisatie anders dan in familie- of privé verband van diegene die de activiteit verricht
  • De vrijwilliger oefent voor dezelfde persoon of organisatie dezelfde activiteit niet uit als werknemer in het kader van een arbeidsovereenkomst, een dienstencontract of een statutaire aanstelling.

Artikel 4: Informatieplicht
De wet verplicht elke organisatie om haar vrijwilligers de nodige informatie te verstrekken over de doelstelling en het juridisch statuut van de organisatie, over de aansprakelijkheids- en andere verzekeringen, over de eventuele vergoedingen en over de geheimhoudingsplicht.
Die informatie mag je als organisatie op gelijk welke manier aan de vrijwilliger verstrekken. De organisatie moet wel kunnen bewijzen dat ze aan de informatieplicht voldaan heeft.

Aansprakelijkheid en verzekeringen.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen vier soorten vrijwilligersorganisaties:

Organisaitetype
Wie is aansprakelijk?
Verzekerings-plicht?
Waarvoor aansprakelijk en verzekerings-plicht?
Publieke of private organisaties met rechtspersoon (bv. vzw, OCMW, ...)
Organisatie zelf
JA
 Burgerrechtelijk aansprakelijk (BA) voor schade die de vrijwilliger aanricht aan derden tijdens de uitoefening van de vrijwilligers-activiteit (incl. van en naar vrijwilligers-activiteit).
Feitelijke vereniging met personeel (bv. Vakbond)
Organisatie zelf
JA
Feitelijke vereniging zonder personeel met een specifieke verbondenheid met ofwel een publieke/private rechtspersoon ofwel een feitelijke vereniging mét personeel (bv. plaatselijke afdeling van een koepelorganisatie of federatie)
Publieke/private rechtspersoon of FV mét personeel
JA, maar bij de "koepel"
Andere feitelijke verenigingen (bv. buurtcomité,...)
Alle leden
NEE



Artikel 9: Arbeidsrecht en vrijwilligers
Vrijwilligers zijn geen werknemers. Zij hebben geen arbeidsovereenkomst. De vrijwilligersactiviteit is onbezoldigd en onverplicht.

Artikel 10 - 12: Vergoedingen
Vrijwilligers verrichten hun activiteiten onbezoldigd en zijn niet onderworpen aan rsz en bedrijfsvoorheffing. Wel kunnen kosten gemaakt voor de organisatie vergoedt worden. Voor alle duidelijkheid: een vergoeding geven is niet verplicht!

Er bestaan twee vormen van kostenvergoedingen:
  • Reële kostenvergoeding: terugbetaling van aangetoonde kosten. Als organisatie moet je wel de bewijstukken opvragen en bijhouden.Je hoeft geen nominatieve lijst bij te houden.
  • Forfaitaire vergoeding: de vrijwilliger wordt een vaste vergoeding uitbetaald, zonder dat de vrijwilliger hiervoor bewijsstukken moet inbrengen. Wel moet de organisatie een nominatieve lijst bijhouden van de vrijwilligers waarin per dag de bedragen staan genoteerd.

In deze regeling gelden absolute maxima. Voor 2009 bedragen deze:
- 30, 22 euro/dag
- 1208,72 euro/jaar

Deze bedragen gelden per kalenderjaar en worden jaarlijks geïndexeerd.

Nieuwe regeling:
Vanaf 29 mei 2009 is de combinatie van forfaitaire kostenvergoeding met reële verplaatsingvergoedingen voor maximum 200 km per jaar per vrijwilliger wel mogelijk.
Het totaal uitgekeerd bedrag per jaar voor gebruik van openbaar vervoer, eigen wagen of fiets mag maximum 2000 maal de kilometervergoeding van de auto bedragen. Dit komt neer op 605,2 euro.

Artikel 13-21: Uitkeringsgerechtigden
Werklozen, bruggepensioneerden (ook halftijds)

  • Vooraf schriftelijk aangegeven bij de RVA via het formulier C45B
  • Indien geen reactie binnen de 14 dagen: wordt beschouwd als een toelating voor vrijwilligerswerk met behoud van de uitkering. Eventuele weigering door de RVA nadien hebbne enkle gevolgen voor de toekomst.
  • De RVA kan het vrijwilligerswerk met behoud van de werkloosheidsuitkering weigeren als:
    - het geen vrijwilligerswerk betreft
    - de activiteit gewoonlijk niet in het verenigingsleven
       uitgeoefend wordt
    -de beschikbaarheid op de arbeidsmarkt in het gedrang komt

Uitkeringsgerchtigde arbeidsongeschikte

  • Vooraf goedkeuring door adviserend geneesheer

Leefloon, uitkeringen voor hulp aan bejaarden, pensioen en gezinsbijslag
Vrijwilligerswerk is combineerbaar met leefloon, uitkeringen voor hulp aan bejaarden, pensioen en gezinsbijslag. Vrijwilligers die een leefloon genieten, zijn verplicht hun dossierbehherder bij het OCMW hiervan op de hoogte te stellen.

Bronnen:
Handboek werken met vrijwilligers. Wetgeving en praktijk. Politeia, april 2009 Dossier Vrijwilligers. Sociare, mei 2009